(0)

Artykuły

17.11.2015

Klasyfikacja czynników zagrożeń występujących w środowisku pracy

W materialnym środowisku pracy występują różne czynniki mogące powodować zagrożenie dla życia i zdrowia pracowników. Klasyfikacja tych czynników jest dokonywana ze względu na ich oddziaływanie na organizm jak i na ich właściwości.

Czynniki występujące w materialnym środowisku pracy dzieli się na:

  1. czynniki szkodliwe dla zdrowia, których oddziaływanie na pracownika prowadzi lub może prowadzić do schorzenia (w zależności od stopnia oddziaływania lub innych warunków czynnik szkodliwy może stać się również niebezpieczny),
  2. czynniki niebezpieczne, których oddziaływanie na pracownika prowadzi lub może prowadzić do urazu (wypadki przy pracy),
  3. czynniki uciążliwe - ten rodzaj czynników nie stanowi co prawda bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia człowieka, lecz utrudnia pracę lub przyczynia się w inny istotny sposób do obniżenia jego zdolności do wykonywania pracy lub innej działalności bądź wpływa na zmniejszenie wydajności.

Wśród czynników szkodliwych dla zdrowia wyróżnia się:

  • czynniki biologiczne, czyli: drobnoustroje komórkowe w tym zmodyfikowane genetycznie; jednostki bezkomórkowe zdolne do replikacji lub przenoszenia materiału genetycznego w tym zmodyfikowane genetycznie; hodowle komórkowe; pasożyty wewnętrzne człowieka -  które mogą być przyczyną zakażeń, zatruć lub alergii.
  • czynniki fizyczne (hałas, wibracje, promieniowanie, pole elektromagnetyczne, elektryczność, pyły przemysłowe, czynniki niebezpieczne mogące prowadzić do urazów, takie jak poruszające się maszyny i ruchome elementy maszyn, przemieszczające się wyroby i materiały, ostre i wystające elementy),
  • czynniki chemiczne, które dzieli się w zależności od skutków i rodzaju ich działania na organizm człowieka (toksyczne, drażniące, uczulające, rakotwórcze, mutagenne, upośledzające funkcje rozrodcze) lub w zależności od sposobów wchłaniania (przez drogi oddechowe, przez skórę i błony śluzowe, przez przewód pokarmowy),
  • czynniki psychofizyczne, do których zalicza się obciążenia fizyczne (statyczne i dynamiczne) oraz obciążenia nerwowo-psychiczne (obciążenie umysłu,  przeciążenie lub niedociążenie percepcyjne, obciążenie emocjonalne, stres).

Szkodliwe oddziaływanie czynników środowiska pracy na zdrowie pracowników ma miejsce zwykle w przypadku przekroczenia dopuszczalnych stężeń i natężeń tych czynników . Mówimy wówczas o zagrożeniu czynnikami szkodliwymi w przeciwieństwie do kontaktu pracownika z tymi czynnikami, czyli z tzw. narażeniem zawodowym.

Wartości dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy określone zostały rozporządzeniem MPiPS z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Wartości te ustalone zostały jako najwyższe dopuszczalne stężenia i natężenia, których oddziaływanie na pracownika odniesione do 8-godzinnego dnia pracy lub tygodnia pracy przez cały okres aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz jego przyszłych pokoleń.

W rozporządzeniu tym określone zostały również:

  • najwyższe dopuszczalne stężenia chwilowe (NDSCh) jako wartości średnie, które nie powinny spowodować ujemnych zmian w stanie zdrowia pracownika i jego przyszłych pokoleń, jeżeli utrzymują się w środowisku pracy nie dłużej niż 30 minut w ciągu zmiany roboczej,
  • najwyższe dopuszczalne stężenia pułapowe (NDSP), które ze względu na zagrożenia zdrowia lub życia pracownika nie mogą być przekroczone w środowisku pracy w żadnym momencie.

Pracodawcy u których występują czynniki szkodliwe mają obowiązek przepowadzać pomiary  tych czynników  z częstotliwością ustaloną w przepisach. Powinni również dokonać oceny narażenia pracowników na te czynniki i poinformować pracowników o poziomie stężenia, bądź natężenia występującego na stanowisku pracy.

Przeczytaj więcej o badaniach i pomiarach czynników szkodliwych dla zdrowia w  naszym artykule.


Profesjonalny program do oceny ryzyka zawodowego on-line


 

zobacz wszystkie